دانشجوها معتقدند هزینه‌های‌ دانشگاه‌ها با عدم حضور آنها به دلیل کرونا کاهش پیدا کرده و انتظار دارند دانشگاه از محل صرفه‌جویی تسهیلاتی برای آنان در نظر بگیرد. در این گزارش اینکه آیا کرونا باعث صرفه جویی در دانشگاه ها شده است را زیرذره بین قرار داده ایم.

به گزارش خبر معتبر ، اغلب دانشجوها معتقدند که به طور منطقی باید هزینه‌های دانشجویی دانشگاه ها از جمله هزینه‌ تغذیه، ایاب و ذهاب، استهلاک سراهای دانشجویی، آب، برق، گاز، تلفن، خدمات و نگهداری تاسیسات در این مدت کاهش پیدا کرده باشد و در مقابل انتظار دارند که حتی دانشگاه ها از محل صرفه جویی هایی که در این مدت حاصل شده، تسهیلات بیشتری را برای آنها در نظر بگیرند.

در این گزارش با بررسی شرایط بودجه ای دانشگاه ها در دوران شیوع کرونا به این موضوع پرداخته ایم که آیا کرونا با حذف حضور فیزیکی دانشجوها در هزینه های دانشگاه ها صرفه جویی کرده است؟

*دانشجوها: در هزینه های دانشگاه ها صرفه جویی شده است

سیدجواد امامی، رئیس هیات اجرایی شورای هماهنگی تشکل‌های صنفی اعضای هیات علمی دانشگاه ‌ها و پژوهشگاه ‌های ایران در این باره معتقد است که در هزینه های دانشگاه ها صرفه جویی شده است و پیشنهاداتی را برای هزینه کرد منابع صرفه جویی شده در ترم پیش رو دارد.

وی توضیح داد: با توجه به کاهش هزینه ‌های دانشجویی از جمله هزینه ‌های تغذیه، ایاب و ذهاب و استهلاک سراهای دانشجویی به دلیل عدم حضور دانشجویان در محیط‌ های دانشگاهی، پیشنهاد می ‌شود صندوق ‌رفاه دانشجویان از محل صرفه جویی‌های انجام شده از این طریق، تسهیلاتی را برای تهیه وسایل ضروری برای آموزش الکترونیک دانشجویان از جمله گوشی‌ هوشمند، تبلت و لپ تاپ در نظر بگیرد و با ارایه وام‌ های دانشجویی یا خرید متمرکز این اقلام و واگذاری آنها به دانشجویان نیازمند به صورت اقساط با اولویت دانشجویانی که در نیم‌ سال گذشته به دلیل نداشتن امکانات مجبور به حذف ترم شده ‌اند و دانشجویان دوره‌ های تحصیلات تکمیلی، برای رفع مشکل این قبیل دانشجویان اقدام کنند.

وی ادامه داد: همچنین حتی پیشنهاد می شود از محل صرفه‌جویی‌ های انجام شده در هزینه‌ های جاری دانشگاه‌ها ازجمله در هزینه های آب، برق، گاز، تلفن، خدمات و نگهداری تاسیسات، تسهیلاتی در قالب وام‌‌های بدون بهره برای تهیه ملزومات کاری و آموزشی از قبیل لپ‌تاپ یا تبلت و قلم نوری برای اعضای هیات علمی و کارکنانی که ناچار به دورکاری هستند، درنظر گرفته شود. این اقلام می تواند به صورت متمرکز خریداری و بر اساس نیاز افراد به آنان تحویل داده شود و هزینه به صورت اقساط بلند مدت بازپس گرفته شود. 

 وی همچنین از منصور غلامی وزیر علوم، تحقیقات و فناوری خواست که با توجه به اینکه طبق پیش‌بینی ‌ها، شرایط متاثر از شیوع بیماری کرونا حداقل برای یک سال دیگر ادامه خواهد داشت، پیشنهادات ارایه شده با هدف کاهش مشکلات و بهبود فرآیندهای آموزشی در سال تحصیلی جدید مورد توجه قرار گیرد.

*آیا واقعا در هزینه های دانشگاه ها صرفه جویی شده است؟

اما درباره صرفه جویی در هزینه های دانشگاه ها در نبود دانشجویان در دوران شیوع کرونا نظرات متفاوتی وجود دارد.

از یک سو اگرچه در ظاهر و حداقل روی کاغذ بسیاری از هزینه ها، کم یا حذف شده است اما مسوولان دانشگاه ها می گویند هزینه های پنهان جای هزینه های قبلی را گرفته اند. برای مثال به این هزینه ها، هزینه‌های ضدعفونی و گندزدایی اماکن دانشگاهی هم اضافه شده است؛ در عین حال اجاره خوابگاه های دانشجویی هم اغلب حذف شده است.

*افزایش هزینه ‌و تورم، دانشگاه ها را درگیر مشکلات مالی کرده است

از جمله اینکه بابک کریمی رئیس دانشگاه علوم پایه زنجان معتقد است: در حال حاضر دانشگاه ها درگیر مشکلات عدیده مالی هستند.

وی با اشاره به مشکلات مالی دانشگاه، توضیح داد: افزایش هزینه ‌ها و تورم افسارگسیخته، خرید خدمات و کالاهای مورد نیاز دانشگاه، ما را دچار مشکل کرده است. از این رو در تلاش هستیم با کم کردن هزینه‌ها و صرفه جویی حتی هزینه های مصرف آب و برق دانشگاه را مدیریت کنیم.

*وقتی دانشجوها در دانشگاه حضور ندارند، اعتبار غذا و خوابگاه به دانشگاه تعلق نمی گیرد

خبرنگار ما با بیان این سوال که آیا با تعطیلی فعالیت های حضوری دانشگاه ها در هزینه های دانشگاه ها صرفه جویی شده است؟ را از معاون اداری و مالی یکی از دانشگاه های اصلی دولتی در تهران هم جویا شد.

وی که در این گفتوگو برای پرهیز از اعلام موضع رسمی دانشگاه متبوع خود، نخواست به صورت رسمی صحبت کند اما اطلاعات مالی از آنچه که در دوران شیوع ویروس کرونا در دانشگاه می گذرد را برای روشن شدن ماجرا تشریح کرد.

وی گفت: بخش عمده ای از هزینه هایی که برای دانشجویان خرج می شود از محل ابلاغ اعتبارات از سوی سازمان امور دانشجویان است. به این معنی که وقتی دانشگاه برای غذا و خوابگاه دانشجویی هزینه می کند، سازمان امور دانشجویان به دانشگاه ابلاغ اعتبار می دهد. در حال حاضر که دانشجوها در دانشگاه حضور ندارند، ابلاغ اعتبارات مربوط به این بخش ها قطع می شود و دیگر وجود ندارد.

وی ادامه داد: علاوه بر همه این موارد، فرض کنیم که اگر در این مدت پس اندازی هم انجام شود، جزء ردیف‌های بودجه است. به این معنی که اگر این اعتبار در ردیف های بودجه هزینه ای آمده است، به صورت قانونی نمی توانیم این اعتبار را خرج موارد دیگری کنیم یا برای مثال در قالب تسهیلات به دانشجویان ارائه کنیم. از این رو اگر حتی پیش بینی چنین صرفه جویی هایی در هزینه های دانشگاه ها در ایام کرونا می شود بهتر است که به صورت یکپارچه در کشور دیده شود و برای آن فکر شود.

وی افزود: همچنین درباره اعتباری که برای غذای دانشجویی در بودجه جاری می آید، اجازه نداریم این اعتبار را خرج موارد دیگری کنیم. زیرا وقتی سازمان برنامه و بودجه اعتباری را تخصیص می دهد محل هزینه کرد آن را هم به طور دقیق اعلام می کند. به همین خاطر امکان جابه جایی اعتبار وجود ندارد.

*هزینه های جانبی کرونا، جایگزین هزینه های قبلی شد

به گفته وی، همچنین در بخش خوابگاه ها هم با کاهش هزینه رو به رو نبوده ایم. زیرا به دلیل رعایت پروتکل‌های بهداشتی در شرایط ویژه ناشی از شیوع ویروس کرونا، در این ترم اتاقی که در گذشته ۴ تا ۶ دانشجو در آن ساکن بودند را به یک دانشجو واگذار کرده ایم. هزینه های نگهداری و ضدعفونی کردن این اتاق مثل قبل است اما اجاره اتاق به یک دانشجو کاهش پیدا کرده است.

وی افزود: همچنین ساعت کاری دانشگاه تا ۱۴ شده است که بخشی از همکاران برای مثال بخش تاسیسات و نگهداری باید تا ساعت ۱۶ یا ۱۷ در دانشگاه حضور داشته باشند. در حالت عادی به این افراد اضافه کار تعلق نمی گرفت؛ اما اکنون که دولت ساعت کاری را تا ۱۴ اعلام کرده است باید هزینه اضافه کار بپردازیم.

به طور کلی می توان گفت کرونا هزینه های دانشگاه را افزایش داده است و هزینه ها کاهشی نبوده است؛ ممکن است هزینه ها در بخش هایی کاهش داشته باشد اما در بخش های دیگر جبران شده و حتی افزایش یافته است.

*رقم صرفه جویی در دانشگاه ها متفاوت است

خبرنگار ما با بیان این سوال که آیا در دوران شیوع ویروس کرونا و تعطیلی فعالیت های حضوری دانشگاه ها در هزینه های دانشگاه ها صرفه جویی شده است؟ را با ناصر مطیعی رئیس صندوق رفاه دانشجویی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری هم مطرح کرد.

وی به این سوال این طور پاسخ داد: در این باره ۲ نکته باید از هم تفکیک شود. نکته اول این است که افرادی که معتقدند در هزینه های دانشگاه ها در نبود دانشجویان در ایام کرونا صرفه جویی شده است، باید اشاره کنند که از چه محل هایی صرفه جویی شده است. برای مثال در این ایام هم هزینه های حقوق اساتید و کارکنان دانشگاه ها مانند قبل پابرجا است؛ هزینه های تعمیر و تجهیز مراکزی که خدمات مجازی را ارائه می کنند همچنان وجود دارد و به طور کلی بخش زیادی از هزینه های دانشگاه ها همچنان باقی است و دانشجوها درباره بخشی از هزینه ها هم به درستی اشاره می کنند که کاهش پیدا می کند. 

مطیعی تاکید کرد: دانشگاه ها تلاش می کنند که اگر منابعی صرفه جویی شود به طور بهینه مورد استفاده قرار گیرد؛ شرایط دانشگاه ها با هم متفاوت است؛ برخی از دانشگاه ها اعلام می کنند که از قبل بدهی هایی داشته اند که بخشی از منابع صرفه جویی را به بدهی ها اختصاص داده ایم و بخش دیگری از منابع صرفه جویی شده را در همان حوزه های دانشجویی هزینه می کنیم. رقم صرفه جویی هم در دانشگاه ها متفاوت است.

*منابعی که احتمالا در دوران کرونا در دانشگاه ها صرفه جویی می شود، چه خواهد شد؟

اینکه آیا در دوران شیوع ویروس کرونا و تعطیلی فعالیت های حضوری دانشگاه ها منابعی که احتمالا صرفه جویی می شود، چه خواهد شد؟ از دیگر سوالاتی که در این باره مطرح می شود.

خبرنگار ما با بیان این سوال را هم از ناصر مطیعی رئیس صندوق رفاه دانشجویی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری پرسید.

وی در پاسخ به این سوال اظهارداشت: صندوق رفاه دانشجویی وزارت علوم طی بخش نامه ای به دانشگاه ها ابلاغ کرده که اگر در حوزه اعتبارات دانشجویی، به دلیل تعطیلی فعالیت های حضوری دانشگاه، منابعی ذخیره شد یا از این محل، صرفه جویی در منابع انجام شد، این منابع باید در همان حوزه های مربوط به خدمات دانشجویی هزینه شود و نباید از این حوزه خارج شود. به این ترتیب به دانشگاه ها تاکید شده که منابع احتمالی صرفه جویی یا ذخیره شده باید صرف بهینه سازی و ارتقاء کیفیت همان اماکن دانشجویی شود که این اماکن می تواند خوابگاه، رستوران، زمین ورزشی و همه اماکن مربوط به دانشجویان باشد.

وی با تاکید بر اینکه بنابراین این منابع در حوزه های مشخص هزینه می شوند، گفت: برای مثال در طرح فعلی ارتقاء امکان دانشجویی و خوابگاه ها که با مشارکت صندوق رفاه دانشجویان، خیرین و دانشگاه ها انجام می شود، بخشی از اعتباراتی که دانشگاه در طرح پرداخت می کنند از همین محل تامین می شود.